Theranos skandalını ortaya çıkaran gazeteci ve Bad Blood kitabının yazarı John Carreyrou, aralarında Anthropic, Google, OpenAI, Meta, xAI ve Perplexity’nin bulunduğu yapay zekâ şirketlerine karşı açılan yeni bir telif hakkı davasının davacıları arasında yer alıyor.
Dava, büyük dil modellerinin (LLM) kitapların korsan kopyaları kullanılarak eğitildiği iddiasına dayanıyor. Davacılar, yapay zekâ şirketlerinin yaratıcı eserleri izinsiz şekilde kullanarak milyarlarca dolarlık ticari değer ürettiğini ve bunun artık “küçük uzlaşmalarla geçiştirilemeyecek” bir noktaya ulaştığını savunuyor.
Bu dava, yapay zekâ–telif hakkı geriliminin yeni ve daha sert bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
Anthropic davası neden yetmedi?
Benzer bir dava daha önce Anthropic’e karşı açılmıştı. Mahkeme o davada kritik bir ayrım yapmıştı:
- Yapay zekâ modellerinin korsan kitaplar üzerinde eğitilmesi → hukuka aykırı değil
- Kitapların korsan şekilde temin edilmesi → hukuka aykırı
Bu kararın ardından Anthropic, 1,5 milyar dolarlık bir uzlaşmaya gitmiş ve uygun görülen yazarların her birine yaklaşık 3.000 dolar ödeme yapılması kararlaştırılmıştı.
Ancak birçok yazar için bu sonuç:
- Yapay zekâ şirketlerinin elde ettiği gelirle orantısız
- Yaratıcı emeğin gerçek değerini yansıtmıyor
- Gelecekteki ihlaller için caydırıcı değil
olarak değerlendirildi.
Yeni davanın farkı ne?
Yeni dava, önceki uzlaşmalara açıkça itiraz ediyor.
Davacılar, Anthropic uzlaşmasının “yaratıcılardan çok yapay zekâ şirketlerine hizmet ettiğini” savunuyor ve mahkemeden daha sert, emsal teşkil edecek bir karar talep ediyor.
Dava dilekçesindeki en çarpıcı ifade ise şu:
“Büyük dil modeli şirketleri, kasıtlı ve kitlesel telif hakkı ihlallerinin gerçek maliyetini yansıtmayan, adeta yok pahasına anlaşmalarla binlerce yüksek değerli talebi bu kadar kolay ortadan kaldıramamalı.”
Bu yaklaşım, davanın sadece para değil, ilke ve sınır çizme davası olduğuna işaret ediyor.
Yapay zekâ sektörü için neden kritik?
Bu dava:
- AI şirketlerinin eğitim verisi kaynaklarını
- “Fair use” (adil kullanım) sınırlarını
- Yazarlar, gazeteciler, sanatçılar için lisanslı veri modellerinin zorunlu hale gelip gelmeyeceğini
doğrudan etkileyebilir.
Özellikle OpenAI, Google ve Meta gibi şirketlerin bugüne kadar “internet zaten kamusal bir veri havuzu” yaklaşımıyla ilerlemesi, artık ciddi bir hukuki baskı altında.
John Carreyrou ve daha hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bu davayı açan yazarlar kimler?
Başta Bad Blood kitabının yazarı John Carreyrou olmak üzere, çok sayıda gazeteci ve yazar davacı konumunda.
Dava hangi şirketleri kapsıyor?
Anthropic, Google, OpenAI, Meta, xAI ve Perplexity.
İddianın temel noktası ne?
Yapay zekâ modellerinin, kitapların korsan kopyaları kullanılarak eğitilmesi.
Daha önce benzer bir dava kazanılmadı mı?
Anthropic davasında kısmi bir uzlaşma sağlandı; ancak birçok yazar bu sonucu yetersiz buluyor.
Anthropic uzlaşmasında yazarlar ne kadar aldı?
Yaklaşık 3.000 dolar.
Yeni davanın amacı daha fazla tazminat mı?
Evet, ancak asıl amaç emsal bir karar çıkararak AI şirketlerinin veri kullanımını sınırlamak.
Mahkeme bu kez farklı karar verebilir mi?
Evet. Özellikle “korsan verinin bilinçli kullanımı” vurgusu bu davayı ayırıyor.
Bu dava AI modellerinin eğitimini durdurur mu?
Hayır, ancak lisanslı veri kullanımı zorunlu hale gelebilir.
OpenAI ve Google için risk ne?
Milyarlarca dolarlık ek lisans maliyetleri ve geçmiş kullanımlar için tazminat riski.
Yazarlar kazanırsa ne olur?
Medya, yayıncılık ve içerik üreticiler için yeni bir lisans ekonomisi doğar.
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Yatırım Haberleri için tıklayın!
Foundern LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
Foundern Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz
