Ataerkil toplum düzeninde bir kadın olmak şimdi nasıl kolay değilse geçmişte de kolay değildi. Zamanla insanoğlu hayal bile edemeyeceği şeyleri başardı. Tekerleğin icadının yerini elektrik aldı. İnternet bulundu, telefonlar icat edildi. İki insanın kilometrelerce öteden birbirini duyması sağlandı ama kadınların isteklerinin ve hissettiklerinin anlaşılması binlerce yıldır sağlanamadı. Peki, her şey nasıl başlamıştı? Antik uygarlıklarda kadının nasıl bir yeri vardı?
Erkek otoritesine dayalı toplum düzeni uygarlıklarda genel olarak görülen toplum düzenidir. Avcı toplayıcı dönemin ilk zamanlarında anaerkil bir yaşam düzeninin de bir süre kabul gördüğünü belirtebiliriz. Ancak tarım kültürü ve maddi gelir beraberinde ataerkil düzene evrilmesine neden oldu. Ataerkil toplumda cinsiyetlere dair kesin normlar bulunur. Baskın olan cinsiyet ve karar alıcı öge erkektir. Günümüzde deneyimlediğimiz birçok olayın temeli de bu anlattığımız kalıpların yüzyıllarca yıldır uygulanmasına dayanır.
Antik uygarlıklarda günümüzdeki çoğu toplumun inanışından farklı olarak çok tanrı anlayışı hakimdi. Her uygarlığın inandığı tanrı ve tanrıçalar bulunmakta olup tanrıçalar önemli bir rol oynamaktaydı. Bunlar arasında Antik Mısır’dan İsis, (annelik ve koruma tanrıçası) Hathor’u (annelik tanrıçası) sayabiliriz. Kendi coğrafyamızdan verebileceğimiz örnekler arasında Mezopotamya’dan İnanna ve Ereshkigal bulunuyor. Bu uygarlıklarda yaşayan halklar inandıkları bu tanrıçalar için ayinler düzenlemişler, bayramlar ve törenler yapmışlardır. Tanrıçalardan dolayı kadınlara ayrı bir önem gösteren uygarlıklar da vardı. Minos Uygarlığında kadınlar sosyal yaşamda, dini törenlerde aktif roller üstlenmişlerdi. Hititlerde Ana Tanrıça Kibele’den dolayı kadınlar dini olarak ayrı bir öneme sahipti.
Bu yazıda özellikle Antik Mısır’ı anmak gerekir. Kadın firavunların olduğu, bazı durumlarda kadınların taht sahibi olduğu belgelerde geçmektedir. Bu kadın firavunlar arasında en ünlü örnek Hatşepsut sayılabilir. Toplumsal hayatta ise kadınlar genellikle evdeki işleri üstlenmekteydi. Tüm bu eşitsizliklere rağmen yine de diğer toplumlara göre daha çok hak sahibiydiler. Çünkü birçok toplumda kadınların hakları oldukça sınırlıydı. Bununla beraber bu döneme dair yapılan sanat eserlerinde ise doğurganlığın ön plana çıktığı görülüyor. Tanrıçaların özellikle bereketle simgelendirilmesi açısından belki de bu konuda bir bağlantı olduğunu düşünebiliriz.
Hititlerde kraliçelere “Tavananna” denirdi. “Tavananna” eşi olmadığı zamanlarda diplomatik olarak sorumluluk alma yetkisine sahipti. Kadınların antik uygarlıklardaki yerine bakarken üç açıdan değerlendirme yapmak daha mantıklı olur: kadının siyasi olarak rolü, aile ve toplum içindeki rolü, hukuki hayattaki rolü. Hukuki hayatta belirli durumlarda boşanma hakları vardı. Aile içinde ise evlenince kadınlar eşinin ailesine katılıyordu. Bu kısıtlı haklar bile Antik Mısır’da olduğu gibi diğer uygarlıklara göre gelişmiş düzeydeydi.
“Bense kişi kimi seviyorsa, diyorum odur en güzel.” diyen Sappho’nun yaşadığı diyarlar olan Antik İyonya’da kadınlar kendilerini daha fazla ifade hissetme fırsatı bulmuşlardır. Bu uygarlığın konumunun ve toplumsal çeşitliliğinin bu özgürlüğü sağladığını söylemek doğru olur çünkü kamu düzeninde de önemli roller üstlenme fırsatı bulmuşlardır.
Sonuç olarak, kadınlar öyle ya da böyle binlerce yıldır bir şekilde var olmaya çalışmıştır ve çalışmaktadır. Binlerce yıldır elde etmeye çalıştıkları haklar bir insanın “ var olması” için gereken haklardır. Kadınların haklarını tam olarak kullanabildiği, kendilerini gerçekleştirebileceği alanlara sahip olduğu ve bizim geçmişimizde iz bıraktığı günlerde buluşmak dileğiyle!
“Ekran Süresiyle Yüzleşmek: Dijital Detoks Mümkün Mü?” blog yazımızın detaylarına buradan ulaşabilirsiniz!
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Gündem Haberleri için tıklayın!
Foundern LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
Foundern Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
