WhatsApp, Rusya’nın mesajlaşma uygulamasında aramaları kısıtlama kararının ardından yaptığı açıklamada, milyonlarca Rus vatandaşının güvenli iletişim hakkının engellenmeye çalışıldığını belirtti. Meta’ya bağlı platform, bu adımın, Rusya’nın yerli sosyal medya uygulamalarını öne çıkarma ve ülkenin internet ekosistemi üzerindeki kontrolünü güçlendirme stratejisinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Rusya, Çarşamba günü yaptığı açıklamada WhatsApp ve Telegram aramalarını kısıtlamaya başladığını duyurdu. Bu kararın gerekçesi olarak ise, yabancı şirketlerin dolandırıcılık ve terörle mücadele kapsamında kolluk kuvvetleriyle bilgi paylaşmayı reddetmesi gösterildi.
Şu an için WhatsApp’ta metin mesajları ve sesli notlar etkilenmiş değil. Ancak bu adım, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana yabancı teknoloji sağlayıcılarıyla yaşadığı gerginliğin yeni bir aşaması olarak görülüyor. Daha önce Moskova, Meta’nın Facebook ve Instagram’ını tamamen engellemiş, Google’ın YouTube platformunun hızını düşürmüş ve çevrim içi içerik ile veri depolama kurallarına uymayan platformlara yüzlerce cezakesmişti.
WhatsApp yaptığı açıklamada, “WhatsApp özeldir, uçtan uca şifrelenmiştir ve hükümetlerin insanların güvenli iletişim hakkını ihlal etme girişimlerine karşı çıkar. İşte bu yüzden Rusya, 100 milyondan fazla insanın uygulamaya erişimini engellemeye çalışıyor” ifadelerini kullandı. Şirket, şifreli iletişim hizmetlerini Rusya’da erişilebilir kılmaya devam edeceğini vurguladı.
Telegram ise platformunun kötüye kullanımına karşı aktif bir mücadele yürüttüğünü, sabotaj veya şiddet çağrıları ile dolandırıcılık girişimlerini engellemek amacıyla yapay zeka tabanlı moderasyon araçları kullandığını belirtti. Ayrıca her gün milyonlarca zararlı mesajın silindiğini duyurdu.
Mediascope verilerine göre Temmuz 2025’te WhatsApp’ın Rusya’daki aylık erişimi 97,3 milyon kişi olurken, Telegram 90,8 milyon kullanıcıya ulaştı. Devlet kontrolündeki teknoloji şirketi VK’nın sunduğu VK Messenger ise 17,9 milyonkullanıcı tarafından tercih edildi. Rusya’nın nüfusunun ise 140 milyonu aştığı biliniyor.
Çevrim içi izleme hizmetleri Downdetector ve Sboy, WhatsApp kullanıcılarının bağlantı sorunlarıyla ilgili şikayetlerinde artış olduğunu bildirdi. Özellikle ülkenin güneyindeki Krasnodar bölgesinde mobil bağlantı kalitesinde düşüş yaşandığı yerel medyaya yansıdı. Hatta Krasnodarlı taksi şoförlerinin kullandığı bir Telegram grubunda, navigasyon hizmetlerinin çalışmaması nedeniyle yüzlerce şikayet mesajı paylaşıldı.
Devlet Kontrollü Yeni Uygulama: MAX
Rusya’nın WhatsApp ve Telegram aramalarını yasaklaması, hükümetin MAX adlı yeni devlet kontrollü mesajlaşma uygulamasını aktif biçimde tanıttığı döneme denk geliyor. Bu uygulamanın devlet hizmetleriyle entegre edileceği ve kullanıcı faaliyetlerini izleyebileceği yönünde eleştiriler var.
Kıdemli siyasetçiler, MAX’e geçerek takipçilerini de davet ediyor. Rusya Parlamentosu’nda BT sektöründen sorumlu üst düzey düzenleyici isim Anton Gorelkin, paylaşımlarını öncelikle MAX üzerinden yapacağını ve diğer milletvekillerinin de kısa sürede aynı yolu izleyeceğini açıkladı.
“Sonuçta kullanıcıları ve aldıkları bilgileri kontrol etmek istiyorlar” diyen Rusya İnternet Koruma Derneği Direktörü Mikhail Klimarev, uygulamanın çok hızlı bir kullanıcı artışını kaldıramayabileceğini, bu yüzden kademeli geçişin daha uygun olduğunu söyledi. Ayrıca insanların zorla yeni bir platforma kayıt olmaya tepki göstereceğini vurguladı.
İnternette Yavaşlatma, Yasak ve Cezaların Yeni Dönemi
WhatsApp’ın diğer hizmetleri şimdilik aktif olsa da, hizmeti kademeli olarak zayıflatma taktiği Rusya’nın daha önce de uyguladığı bir yöntem. YouTube’da indirme hızlarının düşürülmesi buna örnek olarak gösteriliyor.
Human Rights Watch, geçen ay yayımladığı raporda, Rusya’nın “kendi internet alanını sıkı şekilde kontrol edilen ve izole bir forum hâline getirmek için hukuki ve teknolojik araçlarını sistematik olarak genişlettiğini” belirtti.
Ayrıca, kısa süre önce kabul edilen yeni bir yasa ile sansür kuralları daha da sertleştirildi. Buna göre, Rusya’nın “aşırıcı” olarak tanımladığı içerikleri çevrim içi ortamda arayan kullanıcılar, VPN kullansalar dahi para cezasına çarptırılabilecek. Bu durum, milyonlarca Rus’un internet engellerini aşmak için başvurduğu yöntemlerin artık ciddi risk altında olduğu anlamına geliyor.
”Yeni Instagram Özelliği “Picks” ile Arkadaşlarınızla Ortak Zevklerinizi Keşfedin” haberimizinde detaylarına buradan ulaşabilirsiniz!
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Gündem Haberleri için tıklayın!
FounderN LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
FounderN Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
