Yapay zeka teknolojisinin küresel ekonomik ve askeri dengeleri yeniden şekillendirdiği bu dönemde, Washington’dan siber dünyayı sarsacak bir hamle geldi. Trump yönetimi ve OpenAI, federal hükümetin şirketten doğrudan hisse (equity stake) almasını sağlayacak tarihi bir anlaşma üzerinde müzakereler yürütüyor. Kurulması planlanan “Ulusal Varlık Fonu” (Public Wealth Fund) aracılığıyla Amerikan halkını yapay zeka şirketlerine ortak etmeyi amaçlayan bu adım, devletlerin kurumsal teknoloji devleriyle olan ilişkisinde yeni bir dönemi başlatabilir.
Başkan Donald Trump’ın Air Force One uçağında yaptığı “Amerikan halkının yapay zekanın başarısından doğrudan faydalanabileceği anlaşmalar üzerinde çalışıyoruz” açıklaması, Silikon Vadisi’nde taşları yerinden oynattı. OpenAI ile hükümet arasında yaklaşık bir yıldır gizli bir ortaklık mekanizması müzakere ediliyor. Bu hamle, OpenAI’ın yalnızca ticari bir yapay zeka laboratuvarı değil, aynı zamanda devletin doğrudan finansal ve stratejik paydaşı haline geleceği devasa bir egemenlik katmanı olarak konumlanmaya başladığını gösteriyor.
Geliştirilmekte olan bu kamu ortaklığı modeli, OpenAI’ın nisan ayında yayımladığı 13 sayfalık politika belgesinde (policy paper) önerdiği vizyona dayanıyor. Plana göre OpenAI, federal hükümete gönüllü olarak belirli oranda hisse devredecek ve bu hisseler yeni kurulacak bir Ulusal Varlık Fonu’nun temelini (seed) oluşturacak. Fonun üreteceği getirilerin ise doğrudan Amerikan hanelerine dağıtılması öngörülüyor.
Müzakere masasındaki bu karmaşık yapının öne çıkan başlıkları ve pazar dinamikleri şu şekilde sıralanıyor:
- Altman ve Trump’ın Ortak Ajandası: OpenAI CEO’su Sam Altman’ın bu fikri ilk olarak 2025’in başlarında Trump’a sunduğu, şirketin politika belgesinde ise her vatandaşın yapay zeka büyümesinden pay almasını sağlayacak bir mekanizma olarak kurguladığı belirtiliyor. Anlaşma, halkın yapay zekayı bir “tehdit” yerine bir “kamusal zenginlik” olarak görmesini sağlamayı amaçlıyor.
- Bernie Sanders’tan Daha Agresif Alternatif: Süreç sadece Trump yönetimiyle sınırlı değil. Senatör Bernie Sanders, OpenAI, Anthropic ve xAI gibi devlerden nakit yerine %50 oranında hisse vergisi alınmasını ve hükümete yönetim kurulunda doğrudan oy hakkı tanınmasını öngören daha agresif bir yasa tasarısı (American AI Sovereign Wealth Fund Act) hazırladı. Sanders, yapay zekanın tüm insanlığın ortak verisiyle eğitildiğini savunarak kamunun hak iddia etmesi gerektiğini belirtiyor.
- Halka Arz Öncesi Kritik Vitrin: OpenAI’ın bu radikal formülü tam da şirket içi yatırımcıların gözünü diktiği olası Eylül 2026 halka arzı (IPO) öncesinde tartışması dikkat çekiyor. Özel yatırımcıların gözünde 850 milyar doların üzerinde bir değere ulaşan OpenAI, arkasına devlet ortaklığını alarak regülasyon süreçlerini ve tekelleşme davalarını tamamen aşmayı hedefliyor olabilir.
Ancak bu fikir, alışılmadık bir şekilde hem serbest piyasa savunucularını hem de kamu yararı örgütlerini ortak bir endişede buluşturdu. Analistler, hükümetin aynı anda hem bir şirketin hissedarı hem de siber güvenliğin regülatörü olmasının devasa çıkar çatışmaları yaratacağı konusunda uyarıyor. Ayrıca, kamunun parasıyla fonlanan bir şirketin batma riskine karşı gelecekte vergi mükelleflerinin sırtına binebilecek olası bir “kurtarma operasyonu” (bailout) tehlikesi de siber finans çevrelerinde seslendiriliyor.
Trump yönetimi ve OpenAI arasında yürütülen bu hisse ortaklığı müzakereleri, yapay zekanın artık sadece ticari bir yazılım ürünü olmaktan çıkıp, ulusal servet ve devlet egemenliğiyle doğrudan ilişkilendirilen jeopolitik bir varlığa dönüştüğünü kanıtlıyor. Washington, Silikon Vadisi’nin en değerli aktörüne ortak olarak siber çağın ekonomik çıktılarını kontrol etmeye çalışırken; OpenAI, Amerikan devletini resmi bir partner haline getirerek hem küresel rakiplerine karşı dokunulmazlık kazanmayı hem de yapay zekanın getireceği toplumsal dönüşümü devlet eliyle meşrulaştırmayı planlıyor.
“Apple, WWDC 2026’da Siri ve Apple Intelligence Güncellemelerini Tanıtmaya Hazırlanıyor” haberimizin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz!
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Gündem Haberleri için tıklayın!
Foundern LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
Foundern Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
