Ekonomik büyümede inovasyonun belirleyici rolünü açıklayan öncü çalışmalarıyla Prof. Dr. Joel Mokyr, Prof. Dr. Philippe Aghion ve Prof. Dr. Peter Howitt, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü’nün sahibi oldu.
Stockholm’deki İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından yapılan açıklamada, bu üç ekonomistin, ekonomik büyümenin ardındaki temel itici güç olarak inovasyonun rolünü derinlemesine kavramsallaştıran, uzun vadeli kalkınma dinamiklerini açıklığa kavuşturan ve bilgi birikiminin ekonomiler üzerindeki dönüştürücü etkisini gösteren öncü çalışmalarıyla ödüle layık görüldüğü belirtildi.
Açıklamada ayrıca, Mokyr, Aghion ve Howitt’in araştırmalarının teknolojik ilerlemenin sadece üretim süreçlerini değil, aynı zamanda toplumsal refah, rekabet ve istihdam üzerindeki yapısal etkilerini de ortaya koyarak, modern büyüme teorisinin yönünü yeniden şekillendirdiği vurgulandı. Nobel Komitesi, bu çalışmaların, inovasyonu “ekonominin kalbinde yer alan bir yaratıcı güç” olarak konumlandırarak, geleceğin sürdürülebilir büyüme anlayışına teorik bir temel oluşturduğuna dikkat çekti.
Akademi, toplam 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) tutarındaki ödülün yarısının Joel Mokyr’e, diğer yarısının ise Philippe Aghion ve Peter Howitt arasında paylaşılacağını açıkladı. Böylece ekonomi biliminin son yarım yüzyıldaki en canlı araştırma alanlarından biri olan teknolojik ilerleme ve yenilik temelli büyüme bir kez daha Nobel onuruna taşınmış oldu.
Basın toplantısına telefonla bağlanarak duygularını paylaşan Aghion, ödül haberini aldığında hâlâ inanamadığını belirterek “Hala şaşkınım. Bu ödül, büyümenin yalnızca üretim faktörlerinden değil, insanın yaratıcı gücünden beslendiğini gösteriyor.” ifadelerini kullandı. Aghion ve Howitt, 1990’lardan bu yana geliştirdikleri Schumpeterci büyüme teorisiyle biliniyor. Bu teori, girişimcilik, rekabet ve teknolojik değişimin ekonomik dinamizmin merkezinde yer aldığını; yeniliğin yalnızca geçici bir kazanç değil, sürdürülebilir kalkınmanın temeli olduğunu savunuyor.
Ödülün bir diğer sahibi olan Joel Mokyr ise, inovasyonu tarihsel bağlamda ele alarak bilginin, kültürel değerlerin ve fikirlerin ekonomik gelişmedeki rolünü analiz eden çalışmalarıyla öne çıkıyor. Mokyr’in araştırmaları, Sanayi Devrimi’nden günümüze kadar bilimsel merakın, keşfin ve öğrenmenin ekonomik kalkınmanın en güçlü motoru olduğunu vurguluyor. Onun “Kültürel Kökler ve Teknolojik Devrim” yaklaşımı, büyümeyi yalnızca sayısal göstergelerle değil, toplumların bilgiye verdiği değer üzerinden okuyan derin bir perspektif sunuyor.
Bu yılki ödül, yalnızca üç akademisyenin başarısını değil, aynı zamanda ekonominin geçirdiği zihinsel dönüşümü de temsil ediyor. Artık ekonomik büyüme, yalnızca sermaye birikimi ya da iş gücü artışıyla değil; fikirlerin dolaşımı, bilgi paylaşımı ve yaratıcılığın kurumsallaşmasıyla açıklanıyor. Nobel Komitesi de açıklamasında bu durumu vurgulayarak, “Bu çalışmalar, yeniliğin yalnızca ekonomik büyümeyi değil, refahın toplumsal temellerini de yeniden biçimlendirdiğini göstermektedir.” ifadelerine yer verdi.
1968 yılında İsveç Merkez Bankası tarafından Alfred Nobel’in anısına verilmeye başlanan Nobel Ekonomi Ödülü, zaman içinde dünyanın ekonomik düşüncesine yön veren en saygın ödüllerden biri haline geldi. Geçtiğimiz yıl, kurumların ekonomik refah üzerindeki etkilerine ilişkin çalışmalarıyla Türk ekonomist Prof. Dr. Daron Acemoğlu, Prof. Dr. Simon Johnson ve Prof. Dr. James Robinson bu ödüle layık görülmüştü.
Bu yılın ödülü ise başka bir mesaj taşıyor: inovasyon artık bir tercih değil, büyümenin zorunlu bir bileşeni. Mokyr, Aghion ve Howitt’in ortak mirası, ekonomiyi rakamların ötesine taşıyarak “yaratıcılığın ekonomisi” kavramını öne çıkarıyor. Kısacası, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü yalnızca bir başarı öyküsü değil, aynı zamanda geleceğin ekonomisine dair bir rehber niteliğinde.
”Getir, 10. Yılında Yapay Zeka Destekli Akıllı Alışveriş Çağını Başlatıyor” haberimizin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz!
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Gündem Haberleri için tıklayın!
FounderN LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
FounderN Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
