Meta’nın akıllı gözlük ekosistemine yayınlanmamış yüz tanıma kodları yerleştirdiği ortaya çıktı. WIRED tarafından yapılan teknik incelemeye göre şirketin Ray-Ban Meta akıllı gözlükleriyle çalışan mobil uygulamasında, henüz kamuya duyurulmamış ancak işlevsel olduğu belirtilen bir biyometrik tanımlama sistemi bulunuyor.
İddiaya göre söz konusu sistem, gözlüklerin kamerasıyla yakalanan yüzleri, kullanıcının telefonunda yerel olarak tutulan biyometrik profillerle eşleştirmek üzere tasarlandı. Yani sistem, görüntüleri Meta sunucularına göndermek yerine verileri cihaz üzerinde işleyebilecek şekilde kurgulanmış görünüyor. Bu yaklaşım, Meta’nın bazı gizlilik regülasyonlarını aşmak ya da daha az riskli göstermek için bulut yerine cihaz içi işleme modelini tercih etmiş olabileceğini düşündürüyor.
Ancak asıl tartışmalı nokta, bu kodun milyonlarca kullanıcının telefonunda bulunmasına rağmen Meta’nın bu özellikle ilgili herhangi bir kamuoyu açıklaması yapmamış olması. Kullanıcılar, akıllı gözlük uygulamasını indirirken cihazlarında biyometrik gözetim kapasitesine sahip bir kod bulunduğuna dair açık bir bildirim almadı.
WIRED’in aktardığına göre sistem, “nametag connections” adı verilen bağlantılar oluşturabilecek şekilde tasarlanmış. Bu yapı teorik olarak tanınan yüzleri kişi bilgileriyle ya da sosyal medya profilleriyle ilişkilendirebilir. Böyle bir özellik devreye alınırsa, gözlük takan bir kullanıcı karşısındaki kişiye baktığında onun adı, ortak bağlantıları veya diğer tanımlayıcı bilgileri telefonunda ya da görüş alanında görebilir.
Bu gelişme, Meta’nın geçmişteki yüz tanıma tartışmaları nedeniyle daha da kritik hale geliyor. Şirket, 2021 yılında artan regülasyon baskıları sonrası Facebook’taki yüz tanıma sistemini kapatmış ve 1 milyardan fazla kullanıcının yüz izi verisini sildiğini açıklamıştı. Meta o dönem, yüz tanıma teknolojisinin geleceğine dair “devam eden belirsizlikler” nedeniyle geri adım attığını söylemişti. Ancak birkaç yıl sonra benzer bir kapasitenin, bu kez kamera taşıyan akıllı gözlük ekosistemine yerleştirilmiş olması ciddi soru işaretleri yaratıyor.
Buradaki fark önemli. Telefonda yer alan bir yüz tanıma özelliği genellikle bilinçli bir tarama davranışı gerektirir. Ancak göz hizasında sürekli hazır duran bir kamera, günlük hayattaki her karşılaşmayı potansiyel bir tanıma ve eşleştirme anına dönüştürebilir. Bu da teknolojiyi yalnızca kişisel yardımcı olmaktan çıkarıp ortam içinde pasif gözetim aracına yaklaştırıyor.
Meta’nın sistemi cihaz içi veri işleme üzerine kurması, hukuki açıdan da dikkat çekiyor. Özellikle ABD’de Illinois’in Biometric Information Privacy Act gibi biyometrik veri yasaları, şirketlerin yüz tanıma verilerini toplaması ve saklamasına ciddi kısıtlamalar getiriyor. Verinin Meta sunucuları yerine kullanıcının telefonunda kalması, şirketin bazı hukuki yükümlülükleri azaltmaya çalıştığı şeklinde yorumlanabilir. Yine de bu durum, kullanıcıların yeterli şekilde bilgilendirilmediği ve açık rıza verip vermediği sorusunu ortadan kaldırmıyor.
Meta, yüz tanıma özelliğinin ne zaman ya da kullanıma açılıp açılmayacağı, kullanıcıların hangi kontrolleri kullanabileceği ve biyometrik tanımlama için açık rıza alınıp alınmayacağı konusunda henüz net bir açıklama yapmadı. Bu sessizlik, şirketin 2021’de yüz tanıma konusunda verdiği şeffaflık mesajlarıyla çeliştiği için eleştirileri artırıyor.
Bu gelişme aynı zamanda AI destekli akıllı gözlük rekabetinin hızlandığı bir dönemde yaşanıyor. Google ve Brilliant Labs gibi şirketler, gerçek zamanlı bilgi katmanları sunan artırılmış gerçeklik gözlükleri üzerinde çalışıyor. Meta’nın uygulama içine yüz tanıma kodlarını önceden yerleştirmiş olması, şirketin regülasyon veya rekabet şartları uygun hale geldiğinde bu özelliği hızla aktif etmeye hazırlandığı izlenimini veriyor.
Kullanıcılar açısından en büyük belirsizliklerden biri de bu kapasitenin tamamen kaldırılıp kaldırılamayacağı. Eğer kod yalnızca uygulama kaldırılarak devre dışı bırakılabiliyorsa, bu da Ray-Ban Meta gözlüklerini büyük ölçüde kullanılamaz hale getirebilir. Yani kullanıcılar için seçenek, ileride potansiyel olarak aktif edilebilecek bir yüz tanıma altyapısını cihazlarında tutmak ya da gözlük deneyiminden vazgeçmek arasında sıkışabilir.
Meta için akıllı gözlükler, şirketin akıllı telefonlara bağımlılığını azaltma ve yeni nesil donanım platformlarında güçlü bir yer edinme stratejisinin önemli bir parçası. Ancak yayınlanmamış yüz tanıma kodlarının sessizce uygulamaya yerleştirilmesi, şirketin geçmişte yaşadığı güven sorunlarını yeniden gündeme taşıyabilir.
Bu kod şimdilik pasif durumda olabilir. Fakat milyonlarca cihaza zaten dağıtılmış olması, biyometrik tanımlama altyapısının teknik olarak hazır beklediği anlamına geliyor. Bundan sonrası, Meta’nın bu özelliği nasıl açıklayacağına, kullanıcılara ne kadar kontrol vereceğine ve regülatörlerin bu sessiz hazırlığa nasıl yanıt vereceğine bağlı olacak.
Ray-Ban Meta Akıllı Gözlüklerde Yüz Tanıma Riski Neden Önemli?
Ray-Ban Meta akıllı gözlükler, fotoğraf ve video çekebilen kameralı giyilebilir cihazlar olarak zaten gizlilik tartışmalarının merkezindeydi. Yüz tanıma kapasitesi bu cihazlara eklenirse, kullanıcıların yalnızca içerik kaydetmesi değil, çevresindeki insanları gerçek zamanlı olarak tanımlaması da mümkün hale gelebilir. Bu nedenle konu yalnızca Meta kullanıcılarını değil, bu gözlüklerin görüş alanına giren herkesin mahremiyetini ilgilendiriyor.
FounderN, Türkiye’nin girişim ve teknoloji haber platformudur.
LinkedIn | Instagram | FounderN 09:13 Bülteni | FounderN Daily
