Dönemin dinamiklerine biraz ters bir yerden başlayalım: hiçbir şey yapmamaktan.
Uzun zamandır beklediğiniz, takviminizde gerçekten size ait görünen boş bir gününüz olduğunu düşünün. Alarm kurmayacaksınız, yetişmeniz gereken bir toplantı yok, bilgisayarı açmanız gerekmiyor; hatta belki bütün hafta tam da bunun hayalini kurup “Şu hafta sonu gelsin, hiçbir şey yapmayacağım” dediniz. Sonunda o gün geliyor ve kendinizi koltuğa bırakıyorsunuz. Fakat birkaç saat geçmeden, bütün hafta özlemini çektiğiniz o boşluk garip bir şekilde huzur vermek yerine rahatsız etmeye başlıyor. Çünkü siz dinlenmeye çalışırken zihniniz çoktan başka bir moda geçmiş oluyor: yapılabilecekleri düşünmeye.
Biraz önce hiçbir şey yapmamak için sabırsızlanırken, şimdi önünüzdeki saatleri nasıl “değerlendirebileceğinizi” düşünmeye başlıyorsunuz. Madem bütün gün boşsunuz, aslında spor yapabilirsiniz. Uzun zamandır okumak istediğiniz kitaba başlayabilir, aylardır ertelediğiniz dolabı düzenleyebilir, yarım kalan o online eğitimi nihayet bitirebilirsiniz. Böylece dinlenmek için ayırdığınız saatler fark etmeden yeni bir yapılacaklar listesine dönüşmeye başlıyor.
Derken telefonu elinize alıyorsunuz ve o ana kadar yalnızca zihninizde dönen bu listeye algoritma da dahil oluyor. Karşınıza sabah 6’da uyanmış, yürüyüşünü yapmış, kahvaltısını hazırlamış biri çıkıyor. Siz daha ilk kahvenizi içerken o, günün yarısını tamamlamış gibi görünüyor. Birkaç kaydırma sonra başka biri “Sunday reset” videosunda evini toplamış, haftalık yemeklerini hazırlamış, cilt bakımını yapmış ve yeni haftasını çoktan planlamış oluyor.
Birkaç dakika önce dinlenmek için ayırdığınız gün, birkaç kaydırmadan sonra yeterince iyi “değerlendiremediğiniz” bir güne dönüşüyor. Üstelik kimse size kalkıp bir şey yapmanız gerektiğini söylemiyor. Yine de başkalarının ne kadar erken uyandığını, ne kadar çok şey yetiştirdiğini, boş zamanlarını bile ne kadar “verimli” geçirdiğini gördükçe hiçbir şey yapmamak giderek daha zor savunulur hale geliyor.
Tam da bu yüzden hustle culture’ın bugün hayatımıza en güçlü biçimde yerleştiği alan belki de iş saatleri değil, boş zamanlarımız. Çünkü mesele artık yalnızca daha fazla çalışmak değil; çalışmadığımız anlarda bile bir şeyler yapıyor, ilerliyor, öğreniyor ya da kendimizi geliştiriyor olmak.
Meşgul olmak ne zaman bir başarı göstergesi oldu?
“Çok yoğunum” cümlesini muhtemelen hepimiz sık sık kullanıyoruz. Çoğu zaman bir şikayet gibi söylüyoruz ama bazen içinde belli belirsiz bir gurur da taşıyor. Çünkü yoğun olmak yalnızca vaktimizin olmadığını anlatmıyor; aynı zamanda bir şeylerin peşinden koştuğumuzu, bize ihtiyaç duyulduğunu ve hayatımızın bir şekilde ilerlediğini de hissettiriyor. Takvimimiz kalabalıklaştıkça, hayatımızı da daha dolu yaşıyormuşuz gibi hissediyoruz.
Tam da bu noktada meşgul olmakla değerli olmak arasındaki çizgi bulanıklaşmaya başlıyor. Hustle culture’ın asıl etkisi de belki burada ortaya çıkıyor. Bize yalnızca daha fazla çalışmamızı söylemiyor; çalışmayı, üretmeyi ve sürekli ilerlemeyi iyi bir hayatın göstergeleri haline getiriyor. Böylece fark etmeden kendimize basit bir denklem kuruyoruz: Çalışıyorsam ilerliyorum, üretiyorsam zamanımı iyi kullanıyorum, meşgulsem hayatımla bir şey yapıyorum.
Peki durduğumda ne oluyor?
Belki de hiçbir şey yapmadığımız anlarda hissettiğimiz huzursuzluk biraz buradan geliyor. Çünkü başarıyı sürekli hareket halinde olmakla eşleştirdiğimizde, durmak kolayca geride kalıyormuşuz gibi hissettirebiliyor. Üstelik bugün bu baskıyı fark etmek eskisi kadar kolay değil. Fazla çalışma kültürü bir zamanlar gece yarısına kadar ofiste kalan insanlar ve masasındaki üçüncü kahveyle kendini açıkça belli ediyordu. Şimdi ise aynı düşünce çok daha estetik, gündelik ve hatta sağlıklı görünen alışkanlıkların arasına karışıyor.
Sabah 5 rutinleri, “that girl” videoları, habit tracker’lar, Sunday reset’ler, dopamine detox’lar, 10 bin adım hedefleri, glow-up listeleri…
Elbette bunların hiçbirinde tek başına yanlış bir şey yok. Erken kalkmak size iyi gelebilir, spor yapmak isteyebilirsiniz, hayatınızı daha düzenli hale getirmekten keyif alabilirsiniz. Fakat bütün bunlarla sürekli karşılaştığınızda, alttan alta başka bir fikir de yerleşmeye başlıyor: Sanki olduğunuz halinizle hiçbir zaman yeterli değilsiniz. Her zaman düzeltebileceğiniz bir alışkanlık, geliştirebileceğiniz bir beceri ya da daha iyi kullanabileceğiniz birkaç saat var.
Peki dinlenmek ne zaman hak edilmesi gereken bir şeye dönüştü?
Bu düşünce yerleştiğinde hayatın geri kalanı da yavaş yavaş aynı mantıkla işlemeye başlıyor. Yürüyüşümüzü adımlarla, kitaplarımızı sayılarla, ekran süremizi dakikalarla takip ediyoruz. Bir noktadan sonra günün bize nasıl hissettirdiğinden çok, ne kadar iyi değerlendirildiğine bakmaya başlıyoruz.
Üstelik bu hesap mesai bittiğinde sona ermiyor. Tam tersine, işten kalan saatler de yeni bir yapılacaklar listesine dönüşebiliyor. Dil öğrenebilirsiniz, spor yapabilirsiniz, bir sertifika programına başlayabilirsiniz, networking yapabilir, side hustle kurabilir, kişisel markanızı geliştirebilirsiniz. Böylece işten arta kalan zaman, dinlenmek için açılan bir alan olmaktan çıkıp kendimizin “daha iyi” bir versiyonunu inşa etmemiz gereken ikinci bir mesaiye dönüşüyor.
Bu bakış açısının hobilerimize kadar ulaşması da şaşırtıcı değil. Yazmayı seviyorsanız neden bir newsletter’a başlamıyorsunuz? Fotoğraf çekiyorsanız neden bunun için bir hesap açmıyorsunuz? Bir konuda iyiyseniz neden bunu gelire dönüştürmüyorsunuz?
Aslında sorular ilk bakışta oldukça mantıklı geliyor. Fakat her şeye aynı yerden bakmaya başladığımızda, bir şeyi yalnızca sevdiğimiz için yapmak bile sanki yeterli bir sebep değilmiş gibi hissettirebiliyor. Keyif aldığımız şeylerin de bir sonuca ulaşması, bir şeye dönüşmesi ya da bize bir şey kazandırması gerektiğini düşünmeye başlıyoruz.
Kim bilir, belki de hayatımızdaki her şeyin bir sonraki versiyonumuza hizmet etmesi gerekmiyor.
Zamanı sürekli değerlendirilmesi gereken bir alan olarak görmeye başladığımızda, dinlenmek de yapılacaklar listesinin sonunda bizi bekleyen bir ödüle dönüşüyor. “Şunu bitireyim, sonra rahatlarım” diyoruz ama bir işin yerini diğeri aldığı için o “sonra” bir türlü gelmiyor. Üstelik dinlenmeye fırsat bulduğumuzda bile bunu haklı çıkarmak için ne kadar yorulduğumuzu, ne kadar çalıştığımızı ya da ertesi gün daha verimli olacağımızı kendimize hatırlatıyoruz.
Oysa dinlenmenin bizi daha üretken, daha yaratıcı ya da daha başarılı yapacağı için değerli olması gerekmiyor. Bazen hiçbir şey yapmamak da zamanımızı boşa harcadığımız anlamına gelmiyor. Hayatın her anından bir çıktı almak, her ilgimizi bir projeye çevirmek ya da boş kaldığımız her saati gelecekteki halimize yatırım yapmak zorunda değiliz.
Bütün bu hustle culture telaşının sonunda geriye yalnızca şu soru kalıyor: Dinlenebilmek için gerçekten önce yorulduğumuzu kanıtlamamız gerekiyor mu?
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Teknoloji Haberleri için tıklayın!
Foundern LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
Foundern Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
