Yapay zekâ ekosisteminde Türk kurucuların imzasını taşıyan girişimler, özellikle ses teknolojileri (Voice AI) alanında geliştirdikleri yerli ve küresel modellerle son bir haftada uluslararası arenaya damga vurdu. San Francisco ve İstanbul merkezli Freya, küresel kıyaslama testlerinde OpenAI ve ElevenLabs gibi devleri geride bırakan yeni modelini duyururken; PatientDesk.ai ise Türkçe diline özel olarak geliştirdiği uçtan uca ses modelleri Alania ve Duyu’yu kullanıma sundu.
Sesli yapay zekâ pazarında rekabet hızlanırken, Türk mühendis ve kurucuların liderliğindeki iki farklı girişim son yedi günde peş peşe duyurdukları büyük lansmanlarla dikkatleri üzerine çekti. Girişimlerin geliştirdiği çözümler, hem küresel doğallık sıralamalarında zirveye oynamaları hem de Türkçe için özel optimize edilmiş düşük gecikmeli altyapılar sunmalarıyla öne çıkıyor.
Freya: “Adam & Eve” ile Küresel Liderlik Tablosunda İkinci Sırada
Tunga Bayrak’ın kurucu ortağı olduğu, 2025 yazında Y Combinator programına katılan San Francisco ve İstanbul merkezli Freya, yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı metinden sese (TTS) modeli Adam & Eve’i duyurdu. Geliştiriciler için tek bir API üzerinden erişilebilen modelde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
- Dünya Devlerini Geride Bırakan İnsansı Ses Doğallığı: Kullanıcıların iki kaydı dinleyip hangisinin insana ait olduğunu seçtiği kör dinleme testi AudioRealismBench sıralamasında Freya TTS Adam V1, 1419 Elo puanı elde etti. Gerçek insan sesinin (1462 puan) hemen ardından dünya ikincisi olan model; ElevenLabs (1202), Cartesia (1306), Google Gemini 2.5 Pro TTS (1101) ve OpenAI GPT Realtime 2’yi (1071) geride bıraktı.
- 100 Dolar İddiası ve Çift Ses Seçeneği: Model, İngilizce olarak “Adam” ve “Eve” olmak üzere iki farklı ses seçeneği sunuyor. Girişim, modelin gerçekçiliğine o kadar güveniyor ki yapay zekâ tarafından üretilen sesi gerçek insan sesinden ayırt edebilen dinleyicilere 100 dolar ödül veriyor.
- Açık Kaynak ve Araştırma Desteği: Başlangıçta finans ve fintech sektörü için sesli asistanlar geliştiren Freya, küresel modelinin yanı sıra Türkçe metinleri sese dönüştüren kompakt modeli FreyaTTS-small‘un kodlarını, model ağırlıklarını ve değerlendirme veri setini Apache 2.0 lisansıyla açık kaynak olarak paylaştı.
Detaylar için tıklayınız.
PatientDesk.ai: Türkçeye Özel Uçtan Uca Ses Ekosistemi (Alania & Duyu)
Patientdesk.ai, Türkçe için geliştirdiği metinden sese modeli Alania ile sesten metne modeli Duyu’yu kullanıma açtı. Geliştiricilerin yaygın olarak kullandığı OpenAI API formatıyla tam uyumlu çalışan sistemde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
- Whisper ve ElevenLabs’i Geride Bırakan Türkçe Doğruluğu: Sesten metne modeli Duyu, açık Türkçe konuşma veri kümesi FLEURS üzerinde %4,71 kelime hata oranı (WER) elde ederek OpenAI Whisper large-v3’ü (%5,04) geride bıraktı. Telefon kalitesindeki zorlu çağrı merkezi kayıtlarında ise %9,87 hata oranı yakalayarak ElevenLabs Scribe v2’nin (%10,4) önüne geçti.
- Canlı Akış ve Düşük Gecikme: Metinden sese modeli Alania, cümlenin tamamlanmasını beklemeden akış (streaming) halinde ses üretebiliyor. Model, 310 ms ilk ses gecikmesi (p50) ve 120 ms son transkript gecikmesiyle özellikle çağrı merkezleri ve sesli asistan entegrasyonlarında gerçek zamanlı sohbeti kesintisiz kılıyor.
- Geliştirici ve Açık Kaynak Desteği: PatientDesk, lansmana özel olarak Alania ve Duyu modellerini tüm yeni kullanıcılar için 1 ay boyunca ücretsiz kullanıma sundu. Girişim ayrıca deneysel Türkçe TTS modeli Antalia-1‘in kaynak kodlarını, model ağırlıklarını ve 5 saatlik Türkçe ses veri setini Hugging Face üzerinden açık kaynak olarak paylaştı.
Detaylar için tıklayınız.
Ses Teknolojilerinde Yeni Dönem
Son bir haftada yaşanan gelişmeler; Türk yapay zekâ girişimlerinin yalnızca yerel dildeki pazar boşluklarını kapatmakla kalmayıp, küresel ölçekte en büyük teknoloji devleriyle doğrudan rekabet edebilecek temel modeller (foundation models) geliştirebildiğini kanıtlıyor. Düşük gecikme, yüksek doğruluk ve yerelleştirilmiş veri setleriyle güçlendirilen bu modeller, kurumsal müşteri hizmetlerinden finansal asistanlara kadar geniş bir sektör yelpazesinde dijital dönüşümü hızlandırmaya hazırlanıyor.
”Ema, 77 Milyon Dolar Toplayarak Yapay Zeka Kurumsal Yazılım ve Hizmetlerden Pay Almaya Başlıyor” içeriğimizin detayları için tıklayın!
FounderN Kimdir?
FounderN, girişimcilik dünyasının en güncel haberleri, inovasyon odaklı içerikleri ve ekosistemin her bir parçasına değer katan çalışmalarıyla, faaliyet gösteren dinamik bir dijital medya platformudur. 2020 yılında “Girişim Haberleri” adıyla başlayan serüvenimiz, Eylül 2024 itibarıyla FounderN kimliği ile, girişimcilik ekosisteminin ilham veren dinamik sesi olma yolculuğuna devam ediyor. FounderN; teknoloji, girişim ve yatırım dünyasındaki gelişmeleri yaratıcı ve yenilikçi bir perspektifle sunarak iş dünyasının liderlerini, yatırımcılarını ve girişimcilerini sizlerle bir araya getirir.
FounderN olarak misyonumuz, yalnızca yaşanan son gelişmeleri paylaşmak değil, okurlarımızı bu gelişmelerin aktif bir parçası haline getirmek ve ekosistemin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlamaktır. Ekosistemdeki en yeni gelişmelerden haberdar olmak, büyüyen bu topluluğun bir parçası olmak istiyorsanız, bültenimize abone olabilir, sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip ederek ilham dolu bu yolculuğa katılabilirsiniz.
Bizimle Keşfetmeye Devam Edin: İlginizi çekebilecek diğer #Teknoloji Haberleri için tıklayın!
Foundern LinkedIn hesabına buradan ulaşabilirsiniz.
Foundern Instagram hesabına buradan ulaşabilirsiniz
